Hoe kun je deze website gebruiken voor onderwijs

Hoe kan breder kijken naar gezondheid vanaf de basis meer vorm krijgen in het onderwijs? Het verschilt of je docent bent binnen het bachelor, of master programma of binnen de huisartsopleiding. Als je meer leefstijl en/of Positieve Gezondheid wil inbedden in het curriculum, dan is afstemming belangrijk over de plek(ken) en de inhoud hiervan. Nu is er natuurlijk maar beperkt ruimte in een programma. Bij de inventarisatie onder de onderwijscoördinatoren werd dan ook al duidelijk dat als er nieuw onderwijs in komt er wellicht iets anders uit het programma moet. Er wordt daarom ook momenteel gepionierd met meer leefstijl en/of Positieve Gezondheid in het basisaanbod, gekoppeld aan andere thema’s, of al in keuzemodules.

Het vergroten van de kennis over Leefstijl(geneeskunde) en Positieve Gezondheid, en met name de gespreksvoering, is een vaak gehoorde wens tijdens de behoeftepeiling onder zowel de opleidingen als de studenten. Studenten geven duidelijk aan behoefte te hebben aan meer onderwijs over verschillende leefstijlcomponenten in de geneeskundeopleiding. Daarnaast geeft 60% of meer aan absoluut meer onderwijs te willen over overgewicht bij gerelateerde chronische ziekten en aandoeningen (Stichting Student & Leefstijl, 2021).

Overall is afgelopen jaren wel duidelijk geworden dat het ook met een verandering van mindset te maken heeft. Het gedachtegoed en het spinnenweb, maar ook de handboeken, het leefstijlroer, en filmpjes en verhalen van wat het andere collega’s, studenten en patiënten oplevert, kan hieraan bijdragen. Breed kijken naar gezondheid sluit aan bij de ontwikkeling van het belang voor de professional van de toekomst.

“T-vormige professional is de professional van de toekomst”

De demografische opbouw van de bevolking, met een babyboom generatie die de komende jaren een ‘zilveren tsunami’ zal worden, vraagt om bezinning op de inrichting van de gezondheidszorg. Ouderen zullen massaal chronische ziekten krijgen en vervolgens hulpbehoevend worden. Dit zal opgevangen moeten worden door een jongere generatie die veel minder in aantal is, wat vraagt om een slimme en andere aanpak.

De overheid heeft op dit vraagstuk actie ondernomen en er zijn bijeenkomsten geweest met de Adviescommissie Innovatie Zorgberoepen & Opleidingen, die twee rapporten heeft gepubliceerd over de professionals van de toekomst (Zorginstituut 2015, 2016). In deze rapporten wordt de professional van de toekomst omschreven als een zogenaamde T-vormige professional.

De verticale poot van de ‘T’ staat voor de beroepsspecifieke ziektegerichte deskundigheid van de (huis)arts. De kennis en vaardigheden in de horizontale poot van de T zullen alle professionals van de toekomst delen en is juist niet beroepsspecifiek. Dit gedeelte gaat juist om een algemeen menselijke, persoonsgerichte benadering van de patiënt/cliënt. Hier gaat het om het bevorderen van de gezondheid in brede zin, ook als er ziekte speelt, en daarmee het bevorderen van veerkracht. Dit is het gebied van de Positieve Gezondheid.

Figuur: De professional van de toekomst in beeld gebracht: 2 soorten vaardigheden: enerzijds vak- en ziekte specifiek en anderzijds algemeen menselijk en gezondheid bevorderend

Tips voor onderwijsprofessionals

Of je nu docent in de bachelor, master, aan een huisartsengroep/student, co-assistent of aios bent, overal neem je vanuit je rol je didactische vaardigheden, werkvormen en jezelf als rolmodel mee.

Je zou jezelf, of met je team/opleiding de volgende vragen kunnen stellen:

  • Vraag je jezelf/vanuit opleidingsplan/curriculum af waarom je meer leefstijl of Positieve Gezondheid in je curriculum zou wensen? Wat zou dat voor verschil maken voor de studenten?
  • Wat zou jij de student hierover mee willen geven?
  • Als gezondheid het vertrek punt is wat verandert er dan in het perspectief?
  • Als de mens/patiënt echt centraal staat, wat heeft de student/arts dan voor competenties nodig om goed te luisteren/aan te sluiten en welke vaardigheden/handvatten zou je willen doorgeven

Je kennis verbreden: docentprofessionalisering

Aan docenten of onderwijsmakers bieden wij de Basismodule Positieve Gezondheid die inzicht geeft in de waarde van Positieve Gezondheid in relatie tot leefstijl binnen het (huisarts)geneeskundig onderwijs. Deze Basismodule dient om meer inzicht te krijgen over de essentie van werken met Positieve Gezondheid in de praktijk.

Mocht je dit ook in de vorm van bijvoorbeeld een gehele (keuze)module binnen het onderwijs door willen geven binnen je instituut dan kun je het programma Train-de-Teacher volgen. Op verschillende deel onderwerpen vanuit leefstijl, beschreven in het leefstijlroer, zijn verschillende video’s, die het onderwerp verder toelichten.